Κατεύθυνση ινών
του χαρτιού.
Κατά την παραγωγή του χαρτιού οι ίνες προσανατολίζονται παράλληλα με τη φορά κίνησης της χαρτομηχανής. Αυτή είναι η κατεύθυνση ινών (grain direction). Καθορίζει πώς διπλώνει το χαρτί, πώς γυρίζουν οι σελίδες ενός εντύπου και πόσο αλλάζουν οι διαστάσεις του με την υγρασία.
Πώς δημιουργείται
Στη χαρτομηχανή ο πολτός απλώνεται πάνω σε κινούμενο πλέγμα. Καθώς το νερό στραγγίζει, οι περισσότερες ίνες ευθυγραμμίζονται με τη φορά κίνησης, τη λεγόμενη machine direction (MD). Η κάθετη σε αυτήν είναι η cross direction (CD). Το χαρτί δεν συμπεριφέρεται το ίδιο στις δύο κατευθύνσεις: είναι πιο άκαμπτο κατά μήκος των ινών και διαστέλλεται περισσότερο κάθετα σε αυτές.
Οι ίνες ακολουθούν τη φορά κίνησης της χαρτομηχανής (MD).
Long grain και short grain
Long grain
Στο φύλλο 70 × 100 cm οι ίνες είναι παράλληλες στα 100 cm. Στις διαστάσεις η κατεύθυνση ινών δηλώνεται συνήθως με τη δεύτερη διάσταση ή με υπογράμμιση.
Short grain
Το ίδιο φύλλο γραμμένο ως 100 × 70 cm έχει τις ίνες παράλληλες στα 70 cm. Ίδιο χαρτί, διαφορετική συμπεριφορά στο δίπλωμα και στη βιβλιοδεσία.
Πού επηρεάζει
| Στάδιο | Με τις ίνες | Κάθετα στις ίνες |
|---|---|---|
| Δίπλωμα | Καθαρή, ευθεία γραμμή διπλώματος. | Οι ίνες σπάνε, η επίχριση και το μελάνι ραγίζουν (cracking), ιδίως σε βαρύτερα χαρτιά και σκούρα συμπαγή χρώματα. |
| Βιβλιοδεσία | Με τις ίνες παράλληλες στη ράχη οι σελίδες γυρίζουν εύκολα και μένουν επίπεδες. | Οι σελίδες αντιστέκονται στο άνοιγμα, η ράχη κυματίζει και το βιβλίο «δεν κάθεται». |
| Διαστάσεις | Μικρή μεταβολή με την υγρασία. | Το χαρτί διαστέλλεται δύο έως τρεις φορές περισσότερο, κάτι που επηρεάζει τη σύμπτωση (register) των χρωμάτων. |
| Ακαμψία | Το φύλλο στέκεται όρθιο και δεν λυγίζει. | Το φύλλο «πέφτει». Σημαντικό σε κάρτες, εξώφυλλα και αναρτώμενα έντυπα. |
Για τον λόγο αυτό στην εκτύπωση offset το φύλλο τροφοδοτείται κατά κανόνα με τις ίνες παράλληλες στον άξονα του κυλίνδρου, ώστε η διαστολή του χαρτιού να μην επηρεάζει τη σύμπτωση των τεσσάρων χρωμάτων.
Πώς προσδιορίζεται
Η κατεύθυνση ινών αναγράφεται στην ετικέτα κάθε παλέτας και δέσμης χαρτιού και επιβεβαιώνεται στο τυπογραφείο πριν από την κοπή και το δίπλωμα. Ο απλούστερος έλεγχος είναι η κάμψη: το φύλλο λυγίζει με λιγότερη αντίσταση όταν η καμπύλη είναι παράλληλη στις ίνες.
Ο κανόνας ανά προϊόν
Βιβλία, κατάλογοι, περιοδικά. Ίνες παράλληλες στη ράχη, χωρίς εξαίρεση.
Φυλλάδια με δίπλωμα. Ίνες παράλληλες στη γραμμή διπλώματος. Στα σταυρωτά διπλώματα προτεραιότητα έχει το τελευταίο δίπλωμα.
Κάρτες, εξώφυλλα, folders. Ίνες παράλληλες στη ράχη ή στην πίκμανση. Δείτε και τα είδη διπλώματος.
Έντυπα διπλής όψης με ακριβή σύμπτωση. Σταθερή κατεύθυνση ινών σε όλο το τιράζ και στις επανεκτυπώσεις.
Την κατεύθυνση ινών την καθορίζουμε εμείς κατά τον σχεδιασμό κάθε εργασίας, με βάση το δίπλωμα, τη βιβλιοδεσία και το χαρτί. Το αρχείο σας δεν χρειάζεται καμία προσαρμογή.
Συχνές ερωτήσεις
Τι σημαίνει long grain και short grain;
Long grain: οι ίνες είναι παράλληλες στη μεγάλη πλευρά του φύλλου. Short grain: παράλληλες στη μικρή. Το ίδιο χαρτί διατίθεται συνήθως και στις δύο εκδοχές, και η επιλογή γίνεται ανάλογα με το έντυπο.
Γιατί ραγίζει το χαρτί στο δίπλωμα;
Επειδή το δίπλωμα γίνεται κάθετα στις ίνες ή επειδή το χαρτί είναι βαρύ και δεν έχει προηγηθεί πίκμανση. Στα βαρύτερα χαρτιά και χαρτόνια το δίπλωμα γίνεται πάντα μετά από πίκμανση.
Πρέπει να δηλώσω την κατεύθυνση ινών στην παραγγελία;
Όχι. Την επιλέγουμε εμείς με βάση το δίπλωμα και τη βιβλιοδεσία του εντύπου. Αν η εργασία πρέπει να ταιριάξει με υπάρχον έντυπο ή έχει ειδική απαίτηση, αναφέρετέ το στο αίτημα προσφοράς.
Στείλτε μας τις προδιαγραφές της εργασίας σας.
Διαστάσεις, ποσότητα, υλικό και αριθμός χρωμάτων. Απαντούμε με τεχνική πρόταση και κοστολόγηση.