Είδη διπλώματος
εντύπων.
Τα βασικά είδη διπλώματος είναι επτά: απλό, τρίπτυχο ρολό, Ζ, παράθυρο, διπλό παράλληλο, ακορντεόν και σταυρωτό. Στα πολυσέλιδα έντυπα το φύλλο διπλώνει σε τυπογραφικά των 8, 12 ή 16 σελίδων. Η επιλογή εξαρτάται από τον αριθμό των σελίδων, τη σειρά με την οποία θέλετε να διαβαστεί το έντυπο και το τελικό του μέγεθος.
Τα επτά βασικά είδη
Απλό δίπλωμα
Ένα δίπλωμα στη μέση. Για προσκλήσεις, μενού και φυλλάδια, π.χ. A4 σε A5.
Τρίπτυχο ρολό
Δύο διπλώματα προς την ίδια πλευρά. Το πιο συνηθισμένο φυλλάδιο, A4 σε DL.
Δίπλωμα Ζ
Δύο διπλώματα αντίθετα, σαν το γράμμα Ζ. Ανοίγει με μία κίνηση.
Παράθυρο (gate fold)
Δύο πτερύγια κλείνουν προς το κέντρο. Για παρουσιάσεις με «αποκάλυψη».
Διπλό παράλληλο
Δίπλωμα στη μέση και ξανά στη μέση, παράλληλα. Για οδηγούς και καταλόγους τιμών.
Ακορντεόν
Τρία ή περισσότερα διπλώματα εναλλάξ. Για χρονολόγια, χάρτες και βήματα.
Σταυρωτό
Ένα δίπλωμα στη μέση και ένα κάθετο. Για χάρτες και αφίσες σε μικρό τελικό μέγεθος.
Η λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά
Στο τρίπτυχο ρολό το πάνελ που διπλώνει προς τα μέσα πρέπει να είναι λίγα χιλιοστά στενότερο. Αλλιώς πιέζει πάνω στο δίπλωμα, το έντυπο δεν κλείνει επίπεδο και το περιεχόμενο φαίνεται μετατοπισμένο. Το ίδιο ισχύει για τα πτερύγια του παραθύρου.
Ενδεικτικές διαστάσεις πάνελ σε A4 (297 × 210 mm)
| Δίπλωμα | Πάνελ (mm, από αριστερά) | Τελικό μέγεθος |
|---|---|---|
| Απλό | 148,5 · 148,5 | A5 |
| Τρίπτυχο ρολό | 100 · 100 · 97 | DL (≈ 99 × 210) |
| Δίπλωμα Ζ | 99 · 99 · 99 | DL |
| Παράθυρο | 73,5 · 150 · 73,5 | ≈ 150 × 210 |
| Διπλό παράλληλο | 75 · 75 · 74 · 73 | ≈ 75 × 210 |
| Ακορντεόν (4 πάνελ) | 74,25 × 4 | ≈ 74 × 210 |
Οι διαστάσεις είναι ενδεικτικές. Για κάθε εργασία τις επιβεβαιώνουμε με βάση το χαρτί και τη σειρά διπλώματος.
Τυπογραφικά: 8σέλιδο, 12σέλιδο, 16σέλιδο
Στα πολυσέλιδα έντυπα (περιοδικά, κατάλογοι, βιβλία) το φύλλο της εκτυπωτικής μηχανής δεν διπλώνει σε πάνελ αλλά σε τυπογραφικό (signature): μια δεσμίδα σελίδων που προκύπτει από διαδοχικές, κάθετες μεταξύ τους διπλώσεις. Κάθε δίπλωση διπλασιάζει τις σελίδες, γι’ αυτό τα βασικά τυπογραφικά είναι 8σέλιδα και 16σέλιδα. Το 12σέλιδο προκύπτει από συνδυασμό παράλληλης και σταυρωτής δίπλωσης.
8σέλιδο
Δίπλωμα στη μέση και δεύτερο κάθετο σε αυτό. Για βαρύτερα χαρτιά, εξώφυλλα και μικρούς αριθμούς σελίδων.
12σέλιδο
Τρίπτυχη δίπλωση (ρολό ή Ζ) και μία κάθετη. Συμπληρώνει αριθμούς σελίδων που δεν διαιρούνται με το 16.
16σέλιδο
Στη μέση, κάθετα και ξανά κάθετα. Το βασικό τυπογραφικό των περιοδικών και των καταλόγων.
Ο αριθμός σελίδων ενός εντύπου είναι πάντα πολλαπλάσιο του 4 και συντίθεται από τυπογραφικά, π.χ. 36 σελίδες = 16 + 16 + 4 ή 16 + 12 + 8. Στη συρραφή τα τυπογραφικά τοποθετούνται το ένα μέσα στο άλλο, στην κολλητή βιβλιοδεσία το ένα πάνω στο άλλο. Η επιλογή του τυπογραφικού εξαρτάται από το χαρτί: όσο βαρύτερο, τόσο λιγότερες διπλώσεις. Δείτε και τον οδηγό σελιδοποίηση πολυσέλιδων.
Κατεύθυνση ινών και πίκμανση
Το δίπλωμα πρέπει να είναι παράλληλο με την κατεύθυνση των ινών (grain direction) του χαρτιού. Όταν το δίπλωμα γίνεται κάθετα στις ίνες, οι ίνες σπάνε στη γραμμή διπλώματος και η επίχριση ή το μελάνι ραγίζουν (cracking), ιδίως σε συμπαγή σκούρα χρώματα. Σε πολυσέλιδα έντυπα οι ίνες τοποθετούνται παράλληλα με τη ράχη, ώστε οι σελίδες να γυρίζουν εύκολα και να μένουν επίπεδες. Περισσότερα στον οδηγό κατεύθυνση ινών χαρτιού.
Στα χαρτόνια και, κατά κανόνα, στα χαρτιά από 170 g/m² και πάνω, πριν από το δίπλωμα γίνεται πίκμανση (creasing): με λάμα πίκμανσης και αντίστοιχο κανάλι, οι ίνες συμπιέζονται κατά μήκος της γραμμής διπλώματος και σχηματίζεται ανάγλυφη ράχη. Το χαρτί διπλώνει ακριβώς πάνω σε αυτή τη ράχη, χωρίς θραύση των ινών στην εξωτερική πλευρά του διπλώματος. Η πίκμανση προβλέπεται στον σχεδιασμό της εργασίας, ανάλογα με το χαρτί και το είδος του διπλώματος.
Πώς στήνεται το αρχείο
Επιλέξτε το δίπλωμα πριν σχεδιάσετε. Η σειρά ανάγνωσης αλλάζει από είδος σε είδος.
Φτιάξτε μια μακέτα. Διπλώστε ένα λευκό φύλλο όπως θα διπλωθεί το έντυπο και αριθμήστε τα πάνελ.
Στήστε δύο όψεις, εξωτερική και εσωτερική, στο ανοιχτό μέγεθος, με τα πάνελ στις σωστές διαστάσεις.
Ξάκρισμα 3 mm και περιθώριο ασφαλείας. Κρατήστε κείμενα μακριά από τις γραμμές κοπής και διπλώματος.
Ελέγξτε το PDF πριν το στείλετε. Δείτε τις προδιαγραφές αρχείων ή κάντε δωρεάν έλεγχο PDF.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί ο αριθμός σελίδων πρέπει να είναι πολλαπλάσιο του 4;
Κάθε φύλλο που διπλώνει μία φορά δίνει τέσσερις σελίδες, δύο σε κάθε όψη. Όλα τα τυπογραφικά (8, 12, 16 σελίδες) είναι πολλαπλάσια του 4, άρα και το σύνολο του εντύπου.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε τρίπτυχο ρολό και δίπλωμα Ζ;
Στο ρολό και τα δύο διπλώματα γίνονται προς την ίδια πλευρά και το ένα πάνελ κλείνει μέσα στο άλλο. Στο Ζ τα διπλώματα είναι αντίθετα, οπότε το έντυπο ανοίγει σαν ακορντεόν και όλα τα πάνελ έχουν το ίδιο πλάτος.
Πόσες σελίδες έχει ένα τρίπτυχο φυλλάδιο;
Έξι: τρία πάνελ στην εξωτερική όψη και τρία στην εσωτερική.
Χρειάζεται πίκμανση σε κάθε δίπλωμα;
Όχι. Τα ελαφριά χαρτιά διπλώνουν απευθείας στη διπλωτική μηχανή. Η πίκμανση απαιτείται στα χαρτόνια και, κατά κανόνα, στα χαρτιά από 170 g/m² και πάνω, όπου χωρίς αυτήν οι ίνες σπάνε και η επιφάνεια ραγίζει στη γραμμή διπλώματος.
Ετοιμάζετε έντυπο με δίπλωμα;
Στείλτε μας διαστάσεις, ποσότητα, χαρτί και είδος διπλώματος. Απαντούμε με τεχνική πρόταση και κοστολόγηση.